4.Borç yükü kamu borcunun gayri safi milli gelire oranıdır ve AB ülkelerine bu oran % 80-%100 civarındadır. KKTC de kamunun borç yükü Devlet Planlama Örgütü yayınlarına göre 2022 yılında % 224 , 2023 te % 114 dür.2024 le ilgili bilgi DPÖ sayfasında görülmemektedir

5.Kamu borcunun varlığı bu borcun üzerinde faiz olması demektir. Faiz olması da bütçe gelirlerinin kısmen faize gitmesi ve daha az bir miktarın devlet harcamalarına kalması anlamına gelir. Bu da devlet maaşlarının artışlarının kısıtlanması ve yatırımların azaltılması demektir.

6.Faizlerin düşük oranda olduğu dönemlerde ödenmesi gereken faizin etkisi büyük olmasa da son yıllarda artan faiz oranları ile KKTC nin borç yükünün çevrilmesi önemli bir maliyet getirmektedir.

7.Yüksek kamu borcunun idamesi , borcu verenlerin tolerans ve yi niyetine dayalıdır. KKTC nin kamu borcunun önemli bir kısmı Türkiye Cumhuriyetine olan borçtur ve bu konuda Türkiye Cumhuriyeti gerekli toleransı göstermektedir.

8.Yüksek borçlanma ülkeyi ekonomik şoklara karşı daha kırılgan yapmaktadır. Yüksek kamu borcu devlet’in kaynaklarının ekonomik şoklara karşı dayanma gücünün zayıflamasına ve etkinliğini yitirmesine neden olmaktadır.

9.Kamu borcunun gayrisafi milli gelire oranı % 100 geçtiği durumlarda piyasaları da olumsuz etkileyebilmektedir. Borçlanmayı dizginlemek için ülkeler genelde iki farklı politika uygulamaktadırlar. Bunlardan birincisi vergileri artırmak veya harcamaları azaltmak .

10.İkincisi ise ekonominin büyütülmesi ve gayri safi milli hasılanın büyüme oranının borcun faiz oranının çok üzerinde olmasını sağlamaktır. Bu da kamu borcu oranın azalmasına neden olmaktadır. Gelişmiş ülkeler her iki alternatifin birleşiminden oluşan bir politika izlerler.

11.Yüksek seviyede kamu borcu devlet’in kaynaklarının ekonomik şoklara karşı dayanma gücünün zayıflamasına ve etkinliğini yitirmesine neden olmaktadır. Kamu borcunun gayrisafi milli gelire oranı % 100 geçtiği durumlarda piyasaları da olumsuz etkileyebilmektedir.

Siyaset ekonominin boyutunu büyütmek ve geniş insan topluluklarının faydalanması için yapılır ve bu siyaset bireysel olarak kimin daha fazla pay alacağı ve daha fazla faydalanacağı bir kavgaya dönüşmemelidir.

Hükümetler ekonomik plan ve programlarını ekonominin büyümesi ve kişi başı gelirin artması için oluşturup yürütürler. Bu planları engelleyen koşullar 1. Belirsizlik 2. Sürdürülebilirlik 3. İş Yapmadaki Zorluk 4. Pahalılık 5. Lokomotif Sektörlerde Değişiklik 6. Siber Güvenlik

1. BELİRSİZLİK Hükümetlerin karar almakta yavaş hareket etmeleri ve sürdürülebilir kararların eksikliği işletmelerin piyasa güvenini sarsmaktadır. İşletmeler hükümetlerin aldığı kararların uygulanabilirliğine göre hareket eder. Uygulanabilir olmayan kararlar gerilemeye neden olur

2.SÜRDÜRÜLEBİLİRLİLİK Sürdürülebilirlik konularında hükümetlerin attığı ve atacağı adımlar işletmelerin sağlıklı büyümeleri ve rekabet güçlerini korumalarına yardımcı olur Hükümetlerin sürdürülebilirlik konusunda başta enerji olmak üzere geliştirmeleri gereken birçok alan vardır

3. İŞ YAPMADAKİ ZORLUK Ekonomideki her türlü olumsuzluk işletmeleri etkilemektedir. İşletmeler yaşanan yüksek enflasyon, kredi faizlerinin yüksekliği , tedarik zincirinde devam etmekte olan sıkıntılar ,girdi maliyetlerindeki artışlar nedeni ile büyük problemler yaşamaktadırlar.

4.1 PAHALILIK Pahalılığın sadece tüketicileri etkileyen bir faktör olduğu iddiasında bulunmak ve bunun baş suçlusu olarak işletmeleri yani iş insanlarını göstermek gerçek resmin halka farklı olarak yansımasına neden olur.

4.2 PAHALILIK Bilinmesi gereken bir gerçek ülkenin ekonomik koşullarına bağlı olarak maliyetlerin yükselmekte olduğudur Maliyetleri yükselten önemli faktörlere bakıldığında işletmeler açısından önemli sırada mal ithalinde ve satışında uygulanan vergilerin yüksekliği bulunmaktadır

4.3 PAHALILIK Vergilerin yüksekliğine ilaveten bilhassa akaryakıt ve yiyecekteki fiyat artışları da pahalılığı artıran önemli faktörlerdir. Fiyat artışlarının yarattığı en önemli ekonomik gelişme talepte azalmaların oluşmaya başlamasıdır.

4.4 PAHALILIK Siyasi koşulların farklı yorumlanması da iç faktörler kadar etkili olmaktadır. Bu da tedarik zincirinin daralmasına ve mal ithalinin zorlaşmasına ve dolayısı ile pahalalışmasına neden olmaktadır. Aynı durum ihracat için de geçerlidir.

5.1 LOKOMOTİF SEKTÖRLERDE DEĞİŞİKLİKLER Ülkeler planladıkları ve üzerine kurdukları lokomotif sektörler ile ekonomide büyüme ve istikrar sağlarlar. Planlanmış sektörler dışında farklı sektörleri öne çıkarmak kısa vadeli bir ekonomik gelişme sağlar.

5.2 LOKOMOTİF SEKTÖRLERDE DEĞİŞİKLİK Lokomotif sektörler dışındaki sektörlerde uzun vadede oluşabilecek duraklama büyük sıkıntılara yol açmaktadır Bu durumda ekonomik aktivitenin sürdürülebilirliliğini sağlayan sektörler zayıfladığından ekonominin toparlanması zor olmaktadır

6. SİBER GÜVENLİK Tekonolojik alanda gelişim işletmeler tarafından uygulanmakta olup birçok ekonomik aktivite ve bağlantılar bu yolda yapılmaktadır. Dünyada teknolojideki gelişme ve bu teknolojiye bağımlılık beraberinde siber saldırı riskini de getirmektedir.