Sabit, değişmeyen bir hakikat olsaydı insanlık onu çoktan bulmuş olurdu. Günaydın☕️

Hayatın anlamını arama. Bu çok Hristiyan bir reflekstir. Hayatın yoğunluğunu ara. Bir anı, bir düşünceyi, bir karşılaşmayı daha yoğun yaşayıp yaşamadığına bak. Anlam sonra gelir ya da hiç gelmez. Ama yoğunluk varsa, sorun yoktur.

Spinoza şunu yaptı: Ahlakı duyguya bırakmadı. Tanrı’yı hikayeye bırakmadı. Hayatı sezgiye değil, ilişkilere bağladı. Ve ben matematikçi olarak şunu fark ettim: Bu adam sözle değil, yapıyla konuşuyor.

Kar, gürültüyü yere yatırır. İnsanlar fark etmez ama şehir kar yağınca yavaşlar. Düşünce de o zaman konuşmaya cesaret eder.

Ben yeni yıldan hiçbir zaman şunu dilemedim: “Daha iyi olsun.” Şunu diledim hep: “Biraz daha boşluk olsun.” Çünkü boşluk varsa oluş olur. Saat 12’ye yaklaşıyor. Ama biz acele etmeyelim. Yeni yıl, zaten kendi kendine geliyor. Bir süre daha eski yılda oturalım.

Conatus şu değildir: “Hayatta kalma hırsı” “Güçlü olma isteği” Conatus şudur: Varlığın, kendi varlığını sürdürme eğilimi. Ama nasıl? – kavga ederek değil – bağırarak değil – kendini dayatarak değil uygun ilişkiler bularak.

Hakikat çoğunlukta değil azınlıktadır.

11/ Uyaran obezitesi çağında düşünmek, neredeyse bir direnme biçimidir. Belki de yapabileceğimiz tek şey, arada bir durmak ve zihnimizin ne kadar yorulduğunu fark etmektir.

10/ Çünkü bazen iyileşme, eklemekle değil, çıkarmakla başlar. Düşünme gösterişli değildir; sessizdir, yavaş ilerler ve bu yüzden kıymetlidir.

9/ Zihnin doğal ritmi ile dijital dünyanın hızı uyumlu değil. Belki de kendimize şu soruyu sormalıyız: Zihnimizi daha çok beslemek mi istiyoruz, yoksa onu biraz hafifletmek mi?

8/ Bu kez daha sessiz, daha ağır ve daha belirsiz bir yorgunluk olarak. Burada bir ahlak meselesi yok. Kimseyi suçlamak anlamsız. Bu bir yaşama biçimi sorunu.

7/ Çünkü düşünmek zaman ister, sabır ister, bazen de acı ister. Uyaran obezitesi ise acıyı geçici hazlarla bastırır. Ama bastırılan her şey geri döner.

6/ Sindirilmeyen her şey ağırlık yapar. Yorgunluk biraz da buradan gelir. Bu yüzden insanlar artık derinlikten çok hızla rahatlar; düşünmek yerine geçmek, anlamak yerine kaydırmak seçilir.

5/ Bu bir bilgi sorunu değildir. Bilgi her yerdedir. Asıl sorun, bilginin zihinde kalacak bir yer bulamamasıdır. Zihin sürekli tüketir ama hiçbir şeyi sindiremez.

4/ Oysa düşünce boşlukta doğar. Boşluk olmadığında fikirler büyümez, sadece tekrar eder. Uyaran obezitesi tam da burada başlar: Zihin, anlam yerine tepkilerle yaşamaya alıştırılır.

3/ Eskiden düşünmek için yalnızlığa ihtiyaç vardı. Şimdi yalnızlık bile bir uyarana dönüşüyor. Sessizlik, dayanılır bir hal olmaktan çıkıyor; hemen doldurulması gereken bir boşluk gibi algılanıyor.

2/ Ekranlar açık, sesler sürekli, görüntüler akıyor. Buna rağmen içimizde büyüyen şey bir canlılık değil, bir ağırlık. Sanki zihin, kendini beslemeden şişirmeyi öğrenmiş bir organ gibi.

Uyaran Obezitesi Üzerine Kısa Bir Deneme 1/ Artık yorgunluğumuzun adını koymak zorundayız. Çünkü bu yorgunluk çalışmaktan değil, duramamaktan geliyor. Zihin hiç olmadığı kadar uyarılıyor ama hiç olmadığı kadar az düşünüyor.

Bu dünyada aklı başında kalmak, artık bir muhalefet biçimi. Sessiz ama derin bir muhalefet.

Gücün pervasızlığı yeni değil. Yeni olan, buna şaşırmamamız. İnsanlar artık olan bitene inanmıyor; sadece alışıyor. Alışmak, rıza değildir denir. Doğru. Ama itirazsızlık, rızanın en sessiz halidir. Belki de bugün yapılacak tek şey şudur: Normal denilene biraz uzun bakmak.